A batalla de Meirás

Este xoves, día 10 de decembro, o pazo de Meirás pasará ao patrimonio público 82 anos despois, como consecuencia da execución provisional da sentenza do Xulgado de Primeira Instancia número 1 da Coruña que lles condenou á súa devolución. Ler máis

Galiza quere galego

Ás 8 da tarde do luns a Mesa pola Normalización Lingüística encabezou unha manifestación virtual para reclamar ao presidente da Xunta que cumpra coas súas funcións e defenda a lingua de Galiza, sob o lema “Señor Feixoo: combata o coronavirus e non o galego”. Ler máis

Cen anos da “Revista Nós”

Tal día coma hoxe, hai 100 anos, o 30 de outubro de 1920, saia do prelo o primeiro número da Revista Nós.

A revista impulsada por Castelao, Vicente Risco, Ramón Cabanillas e Antón Losada Diéguez, foi ideado por Castelao e bebe da páxina que en 1918 viña publicando o xornal coruñés El Noroeste, con cabeceira debuxada por el mesmo.

Nas súas páxinas falouse de literatura, lingua, política, arte, etnografía, filosofía e ciencias das máis variadas; tratando temas que nunca antes foran abordados en galego, en diálogo directo coas liñas estéticas máis innovadoras que imperaban na Europa do momento, combinando así dous polos que tan só na aparencia se presentaban como opostos: o nacionalismo e o universalismo.

O derradeiro número, o 144, viu a luz poucos días antes do golpe de estado do 36. A Asociación de Escritores da Galiza dedicáballo a Ánxel Casal, mais tivo pouco percurso xa que a imprenta de Casal foi queimada uns días despois polos sublevados, interrompéndose así a publicación da revista.

O nacemento da Revista Nós marcou un fito imprescindíbel para entender a cultura galega moderna.

A Mesa lanza a campaña “Iniciativa Xabarín” por unha canle infantil e xuvenil en galego na TVG

A Mesa por la Normalización Lingüística lanzou una Iniciativa Popular para que a TVG aumente a súa programación infantil e xuvenil en galego a través dunha canle “Xabarín”, dispoñíbel en todas as plataformas de contidos audiovisuais así como App actualizadas que conten ademais con programas e xogos co fin de garantir contidos educativos e de produción galega.

Ler máis

A senteza de Meirás, unha vitoria do nacionalismo e da loita popular

A senteza histórica de 2 de setembro do Xulgado número 1 da Coruña declara nula a “doazón” do Pazo de Meirás a Francisco Franco en 1938, e cualifica de “ficción” a compra do inmóbel en 1941, “só co obxecto de pór o ben ao seu nome”.

Aínda que os sucesivos recursos xudiciais van adiar a devolución final do Pazo ao Estado, e posteriormente haberá que proceder á transferencia á Galiza, a senteza corrobora o éxito de décadas de reivindicación política e institucional por parte do Bloque Nacionalista Galego e da presión social -especialmente nas últimas décadas- en que o nacionalismo e os colectivos de memoria histórica intensificaron a loita pola restitución do patrimonio roubado polo ditador..

En 2007, co BNG na Xunta de Galiza e na alcaldía de Sada, comezou o proceso para declarar as Torres de Meirás Ben de Interese Cultural, o que obrigou a familia Franco a ter que abrir determinados días ao ano o Pazo ás visitas públicas desde 2011.

Unha década despois, co BNG gobernando na Deputación da Coruña, foi impulsada pola Vicepresidencia unha Xunta pro Devolución do Pazo, en que participaron organismos moi diversos como a Universidade da Coruña, a Iniciativa Galega da Memoria ou a Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica. A solicitude de apoio aos concellos superou as expectativas e en pouco tempo sumou adhesións por todo o Estado.

Sumándose á presión institucional, a 30 de agosto de 2017 un grupo de militantes do BNG ocupou simbolicamente o pazo e despregaron nel faixas reivindicando a devolución de Meirás ao pobo galego.

“Aquela acción pacífica tivo a súa importancia na medida en que alcanzou relevancia mediática mesmo fóra do Estado, visualizando que o pobo galego segue espoliado polos herdeiros do ditador”, sinala Anxo Louzao, voceiro dese grupo de persoas que despois se denominaría 19 de Meirás, ao seren denunciados pola familia Franco por esa acción. Sobre elas e eles pesa unha petición de pena de até 13 anos de cadea por activista e medio millón de multa.

Precisamente a internacionalización do conflito foi moi útil para “xerar presión sobre o Estado español”, recoñece o investigador Manuel Pérez Lorenzo Lito, salientando as xornadas pola memoria histórica desenvolvidas en Bruxelas, no Parlamento europeo, onde Meirás foi protagonista, co impulso da representante do BNG na eurocámara.

En 2018 o BNG conseguiu a unanimidade do Parlamento da Galiza para reclamar a devolución de Meirás. A presión social e política obrigou mesmo o Partido Popular -que con anterioridade se negara a apoiar esta demanda- a mudar de posición.

En todo este proceso, cómpre salientar tamén o esforzo de Carlos Babío, quen, para alén do seulabor político como edil do BNG en Sada, impulsou e desenvolveu xunto com Manuel Pérez Lito un traballo de investigación no eido da memoria histórica que foi chave para a sentenza, plasmado no libro Meirás: Un pazo, un caudillo, un espolio.

A sentenza é resultado da constancia no traballo do nacionalismo e da loita popular pola recuperación do patrimonio espoliado por Franco. Haberá que manter a presión até lograr que o Pazo pase a Patrimonio do Estado e que, porteriormente, sexa devolto ao povo galego. E tamén para conseguir a restitución plena de todo o patrimonio espoliado, entre outras da Casa de Cornide e das estatuas de Isaac e Abraham do Pórtico da Gloria.